Tayland'da Thai Ortak Olmadan Şirket Kurulur mu?
Evet, mümkün. Normalde bir yabancı, standart bir Thai şirketinde hisselerin en fazla %49'una sahip olabilir; kalan %51 bir Thai ortağa ait olmak zorundadır. Ancak BOI (Board of Investment) teşviki veya FBL (Foreign Business License) lisansı alan yabancı yatırımcılar, şirketin %100'üne sahip olabilir ve tüm kararları kendileri verebilir. 2026 itibarıyla başvuru kuyrukları uzadığından, Phuket'te veya başka bir bölgede yatırım planlayan Türk girişimciler için zamanlama artık her zamankinden daha kritik.
Neden Şimdi Başvurmak Gerekiyor?
Tayland Ticaret Bakanlığı'na bağlı Departman of Business Development (DBD) ve Board of Investment (BOI), 2025-2026 döneminde gelen başvuru sayısındaki ciddi artış nedeniyle tıkanma yaşıyor. Eskiden 3-4 ay süren standart BOI/FBL süreci, artık bu süreden belirgin şekilde uzun sürüyor.
Bunun pratik anlamı şu: Bahar aylarında (nisan-mayıs 2026) başvuru yapan bir yatırımcı, Tayland'ın yoğun turizm sezonu olan kasım 2026 - mart 2027 dönemine yetişme şansına sahip. Sonbaharı bekleyenler ise bu karlı sezonun tamamını kaçırma riskiyle karşı karşıya. Antalya veya Bodrum'da mevsimsel işletmecilik yapmış biri için bu mantık zaten tanıdık: doğru sezona hazır olmak, yıllık gelirin büyük kısmını belirliyor.
BOI ve FBL Arasındaki Fark Nedir?
| Özellik | BOI | FBL |
|---|---|---|
| Yapısı | Yatırım teşvik programı | İzin/lisans |
| Vergi avantajı | Kurumlar vergisinden 8 yıla (bazı öncelikli kategorilerde 13 yıla) kadar muafiyet | Vergi avantajı yok |
| İthalat vergisi | Makine ve hammaddede sıfır gümrük vergisi | Standart uygulanır |
| En uygun sektörler | İmalat, IT, sağlık, eğitim, yüksek katma değerli turizm | Ticaret, hizmet sektörü, danışmanlık |
| Vize/çalışma izni | One Stop Service Center üzerinden hızlandırılmış süreç | Standart süreç |
BOI, Tayland'ın devlet yatırım teşvik kurumudur ve teşvik alan şirketlere hem %100 yabancı sahiplik hakkı hem de vergi paketleri sunar. FBL ise DBD tarafından verilen ve Foreign Business Act kapsamında kısıtlı faaliyetlerde yabancıların çalışmasına izin veren bir lisanstır. Bazı iş kolları her iki mekanizma için de uygun olabilir; bu yüzden hangi yolu seçeceğinize karar vermeden önce Thai kurumsal hukukunda uzman bir avukata danışmak gerekiyor.
Ayrıca üçüncü bir seçenek daha var: US Treaty of Amity. Belirli koşulları sağlayan ABD vatandaşı yatırımcılar, bu anlaşma sayesinde bir Thai şirketinde çoğunluk hissesine ya da tam sahipliğe erişebiliyor.
BOI Belgesinin Sağladığı Somut Avantajlar
- Kurumlar vergisinden (Tayland'da standart oran %20) 8 yıla kadar, bazı öncelikli kategorilerde ise 13 yıla kadar muafiyet
- Makine ve hammadde ithalatında sıfır gümrük vergisi, özellikle imalat ve teknoloji projeleri için kritik bir avantaj
- Smart Visa ve çalışma izinlerinde One Stop Service Center üzerinden basitleştirilmiş işlem süreci
- BOI onaylı şirketler, yabancılara normalde kapalı olan arazi dahil ticari gayrimenkul edinebilir (kişisel mülk alımı için değil, işletme amaçlı kullanım için)
Süreç Nasıl İşliyor? Adım Adım
-
Doğru aracı belirleyin. BOI; imalat, IT, sağlık, eğitim ve yüksek değerli turizm projeleri için uygundur. FBL; ticaret, hizmet ve danışmanlık faaliyetleri için daha pratiktir. Bazı faaliyetler her ikisine de uygun olabilir.
-
İş planı ve finansal model hazırlayın. BOI başvurusu; yatırım hacmi, Thai vatandaşları için yaratılacak istihdam sayısı ve teknoloji geliştirme planı içeren detaylı bir proje tanımı gerektirir. Minimum kayıtlı sermaye sektöre göre değişir, ancak genellikle 2 milyon THB (yaklaşık 57.000 dolar) seviyesinden başlar.
-
Belge paketinizi hazırlayın. Kurucuların pasaportları, (varsa) ana şirketin mali tabloları, İngilizce detaylı proje açıklaması ve ithal edilecek ekipmanların teknik özellikleri gerekir.
-
Başvurunuzu resmi kanaldan yapın. BOI başvuruları e-Investment Promotion sistemi üzerinden veya Bangkok'taki BOI ofisinde bizzat yapılabilir. FBL başvuruları ise DBD'ye sunulur.
-
Paralel olarak lansman hazırlıklarına başlayın. Başvuru yapıldıktan sonra kurumsal banka hesabı açmak, ana personel için çalışma izni başvurusu yapmak ve pazarlama faaliyetlerine başlamak mümkündür.
-
Bangkok'ta yüz yüze görüşme planlıyorsanız, konaklamanızı erkenden ayarlayın ki resmi kurum ve avukat randevularınızı buna göre kurgulayabilesiniz.
-
Onay alın ve şirketinizi tescil edin. BOI ya da DBD onayı geldikten sonra %100 yabancı sahipliğine sahip tüzel kişilik tescil edilir. Bu noktadan itibaren şirket Tayland'da yasal olarak faaliyet gösterebilir.
-
Vize ve çalışma izinlerini düzenleyin. BOI teşvikli şirketler, One Stop Service Center üzerinden Smart Visa ve çalışma izinlerine hızlandırılmış erişime sahip olur.
Hangi Sektörler BOI Kapsamına Giriyor?
Turizm ve konaklama, sağlık ve tıp, eğitim, IT ve dijital teknoloji, imalat, lojistik, tarımsal işleme (agro-processing) ve enerji sektörleri BOI kapsamında değerlendiriliyor. Uygun kategorilerin tam listesi BOI Thailand'ın resmi web sitesinde yayımlanıyor.
Maliyet Ne Kadar Tutar?
Devlete ödenen başvuru harcı düşük seviyededir. Asıl maliyet kalemi, proje karmaşıklığına göre 100.000 ile 500.000 THB arasında değişen avukatlık ücretleri ve minimum sermaye şartının karşılanmasıdır.
Phuket'te gayrimenkul yatırımı planlayan ve bu süreçte kurumsal yapı kurmayı düşünen Türk yatırımcılar için, doğru danışmanlık hem zaman hem maliyet açısından belirleyici oluyor; Tayland Evleri ekibi olarak bu süreçte doğru uzmanlarla buluşturma konusunda destek sağlıyoruz.
Sonuç: Pencere Daralıyor
2026-2027 yoğun turizm sezonu göründüğünden daha yakın. Her geçen hafta fırsat penceresini daraltıyor. BOI veya FBL başvurunuzu önümüzdeki 30 gün içinde yaparsanız, yılın en karlı döneminden önce tam yabancı sahipliğine sahip, operasyonel bir şirkete kavuşma şansınız artıyor.
Kaynak: AIM Bangkok